เรื่องของตัวเลือกจากงานวิจัย แยม

มีงานวิจัยอันหนึ่งน่าสนใจของศาสตราจารย์ชีนา ไอเยนการ์ (Sheena lyengar) จากมหาวิทยาลัยบริหารธุรกิจของโคลัมเบีย เป็นนักเศรษฐศาสตร์เชิงจิตวิทยา เป็นการวิจัยเกี่ยวแยม ที่เอามาวางขายที่ร้านขายของชำ โดยในรอบแรกมีการนำแยมชั้นดี 6 ชนิดที่มีรสชาติแตกต่างกันไป พบว่าเมื่อลูกค้าเดินผ่านชั้นวาง จะมีลูกค้าของร้านหยุดดู แยม เป็นจำนวน 40 % ของลูกค้าและมีเพียง 1 ใน 3 ที่หยุดดูจะทำการซื้อแยม นั้นก็เท่ากับลูกค้าได้ซื้อ แยม ไปเป็น 13 % ของลูกค้าที่เข้าร้าน

หลายสัปดาห์ต่อมาได้มีการเพิ่มชนิดของ แยม ที่วางขายบนชั้นเพิ่มไปเป็น 24 ชนิด หรือเพิ่มชนิดของ แยม ถึง 4 เท่าตัวเลย ผลที่ได้คือลูกค้าที่เข้าร้านหยุดดู แยม บนชั้นสูงถึง 60 % แต่กลับกันมีลูกค้าที่ซื้อแยมจริงๆเพียง 3 % ของลูกค้าที่เข้ามาในร้านเท่านั้น ซึ่งน้อยกว่าการวางแยมเพียง 6 ชนิดในตอนแรก

ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น ก็เพราะ มนุษย์เราเมื่อมีตัวเลือกมากเกินไปจะทำให้ ความสามารถในการเลือกหยุดชะงัก จนเลิกตัดสินใจเป็นเหตุให้ลูกค้าที่เลือกดูแยมนั้น หันไปซื้อสินค้าอื่นที่ไม่ใช่แยมแทน เพราะฉะนั้น หากเราเจอเหตุการณ์ที่มีทางเลือกหรือตัวเลือกเยอะเกินไป อาจทำให้เราไม่สามารถตัดสินใจได้ วิธีที่จะทำให้เราตัดสินใจได้ก็คือตัดตัวเลือกให้เหลือน้อยลง เพื่อที่สมองจะได้ตัดสินใจได้ ไม่เกิดอาการชะงักนั้นเอง

หลักจากที่ได้ตัดตัวเลือกอื่นๆออกจนเหลือน้อยแล้ว บ้างครั้งคุณอาจตัดสินใจไม่ได้อยู่ ซึ่งอาจทำให้เกิดผลเสียหายที่ตามมาจากการตัดสินใจพลาดไม่เป็นดังหวังก็ได้ คุณเลยต้องตัดสินใจเลือกตัวเลือกที่คุณต้องการจริงๆ

ปรากฎการณ์ พิซซ่าและอาหารจีน (Pizza-Chinese Effect) หากเพื่อนคุณถามคุณว่าเที่ยงนี้จะกินอะไรกันดีระหว่าง Pizza กับอาหารจีน ? หากคุณเป็นคนที่ตอบว่าอะไรก็ได้ ทั้งที่ในความเป็นจริงคุณแล้วคุณอยากกินอาหารจีนมากกว่า

เมื่อตอบเพื่อนไปว่า อะไรก็ได้ เพื่อนเลยบอกกลับมาว่า นั้นไปกินพิซซ่ากัน ทั้งที่ในใจคุณอยากกินอาหารจีน

นี้คือกลไกในการตัดสินใจถ้ามีตัวเลือกมากไปก็จะทำให้สมองชะงักและเลิกที่จะตัดสินใจ จึงควรทำการลดและตัดตัวเลือกให้เลือกน้อยลง และเมื่อตัวเลือกเหลือน้อยแล้ว ก็ให้ตัดสินใจในสิ่งที่ตัวเราต้องการจริงๆ ไม่เช่นนั้นจะเกิดเหตุการณ์แบบที่เรียกว่า Pizza-Chinese Effect ได้

ขอขอบคุณ

หนังสือ Designing Your Life (คู่มือออกแบบชีวิต) 

ภาพถ่ายโดย Liza Summer

Leave a Reply

Your email address will not be published.